fbpx

Woede: Een explosie van emoties

Hooggevoelige kinderen en emotionele uitbarstingen.

De afgelopen weken kom ik ze in mijn praktijk veel tegen jonge, gevoelige jongens en meisjes met woede uitbarstingen en ouders die zich zorgen maken. Ouders maken zich zorgen over het gedrag dat hun kind laat zien en kijkend naar de toekomst zijn ze bang voor een onhandelbaar kind dat anderen pijn doet.

Na een woede uitbarsting ontkent iemand zijn boosheid door bijvoorbeeld te zeggen dat hij zichzelf niet wasWoede uitbarstingen komen bij hooggevoelige kinderen regelmatig voor, omdat zij veel meer prikkels ervaren dan kinderen die deze eigenschap niet hebben. Overprikkeling ontstaat wanneer er teveel prikkels worden ontvangen en wanneer het zenuwstelsel niet alle binnengekomen prikkels kan verwerken. Een kind dat overprikkeld is heeft rust nodig om de teveel aan prikkels te verwerken en te reguleren. Helaas is dit niet altijd mogelijk, worden de signalen van overprikkeling niet herkent of negeert het kind zelf de signalen. Ontlaad het kind niet tijdig bij een overprikkeling loopt het uiteindelijk over wat zich uit in een explosie of implosie, het kind uit de emoties of trekt zich terug. Een explosie kan behoorlijk heftig zijn en zich uiten in krijsen, hysterisch huilen of woedend om zich heen slaan.

Als ouders willen we graag onze kinderen leren hoe ze met deze emotionele uitbarstingen om kunnen gaan, maar wat nog veel mooier is dat kinderen dit ons ook willen leren. Emotionele uitbarstingen van een kind doen ook iets met de gevoelens van de ouders, het is vaak een mooie spiegel van hoe jij met jouw gevoelens omgaat. De kinderen die ik de afgelopen weken mocht begeleiden in mijn praktijk lieten vaak emoties zien die de ouders ook bij zichzelf herkenden en dit is heel confronterend. De manier waarop je met de emoties van het kind omgaat is vaak dezelfde manier waarop je met je eigen emoties omgaat. Mogen de emoties er zijn of zijn ze lastig, ga je ze uit de weg of doe je ontzettend je best om je eigen emoties te controleren? Je kind houdt je een liefdevolle spiegel voor en herinnert jou aan de weg die je nog te gaan hebt in het omgaan met jouw emoties. Door je eigen emoties de ruimte te geven, ontstaat er ruimte voor de emoties van het kind en dan ontstaat er ruimte om je kind te begeleiden in zijn of haar emoties.

Hooggevoelige kinderen hebben behoeften aan en begeleiding nodig bij hun emotionele uitbarstingen, omdat hen dit vaak overkomt door overprikkeling. Als ouders kun je veel voor het kind betekenen in deze situaties:

  • Blijf zelf rustig, zet je voeten stevig op de grond, adem een paar keer diep en rustig in en uit;
  • Benoem de emotie die je bij je kind ziet: “Ik zie dat je boos bent of ik zie dat je verdrietig bent”;
  • Zie een emotionele uitbarsting als een ontlading en laat de ontlading er zijn;
  • Blijf in de buurt van je kind, benoem je nabijheid “ik ben hier, als je naar mij toe wilt komen dan ben ik er”. Luister naar het kind met begrip en inlevingsvermogen;
  • Toon begrip, benoem de reden waarom het kind boos werd “ik weet dat je graag nog een snoepje wilde, ik snap ook dat je na een dag werken op school honger hebt.” “ik weet dat je graag bij oma wilde blijven, ik snap dat je het heel gezellig vindt toch is het al laat en gaan we thuis slapen.”;
  • Grenzen zijn bij woede uitbarstingen zeker ook van belang. Slaat je kind of maakt het iets kapot dan is het zaak om grenzen te stellen. Ga op ooghoogte van je kind zitten, benoem dat je weet dat het kind boos of overstuur is. “Ik weet dat je boos bent en dat mag, maar je blijft met je handen van je zusje af”. Wil het kind toch ergens tegen aan slaan, biedt dan een veilig alternatief;
    Het fijnste voor zowel het kind als de ouders is het als je een overprikkeling voor kunt blijven. Elaine Aron beschrijft een aantal suggesties in de omgang met overprikkeling;
  • Bewust worden van de overprikkeling. Leer de eerste signalen van overprikkeling bij je kind zo vroeg mogelijk herkennen, zodat er in een eerder stadium ontladen kan worden;
  • Neem voldoende rustmomenten en laat deze aansluiten bij de behoeften van het kind;
  • Beperk onnodige prikkels;
  • Doe bewust je ogen dicht om prikkels buiten te sluiten.

In de praktijk zijn woede uitbarstingen lastig voor zowel ouders als het kind zelf. Het is vaak fijn voor ouders om te ontdekken wat hen raakt in de woede uitbarstingen van hun kind, deze bewustwording helpt hen om ruimte te creëren voor de begeleiding. Vanaf ongeveer 6 jaar is het mogelijk om met het kind in gesprek te gaan over wat er gebeurd is. Het is goed dat hooggevoelige kinderen leren wat overprikkeling met hen doet. Ook is het heel fijn een manier te vinden om eerder te ontladen en zich bewust te worden van de signalen die het lijf hen geeft wanneer zij te veel prikkels ervaren.